Türk somonunda baş döndürücü yükseliş

Türk somonu, son yıllarda gösterdiği etkileyici performansla dikkatleri üzerine çekiyor. 2019 yılında Türk su ürünleri ihracatından sadece %2,8 pay alırken, 2026 yılında bu oranın %24'e çıkması bekleniyor. Bu süreçte, Türk somonu ihracatçıları, Norveç'in dünya pazarındaki etkili tanıtım ve pazarlama stratejilerini örnek alarak kendi hedeflerini belirliyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi'nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı'nda, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edilme kapasitesine ulaştığı ifade edildi. Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 2026 yılı ocak-eylül döneminde 1 milyar 810 milyon dolarlık su ürünleri ihracatının %24'ünü temsil edeceğini belirtti. 2023 yılı itibarıyla somon ihracatı 431 milyon dolara ulaşmış durumda.

Kızıltan, dünya somon ihracatının 39 milyar doları aştığını ve Norveç'in 12,5 milyar dolarla lider konumda olduğunu belirtti. Türkiye, 2025 sonunda dünya somon ihracatından %1,7 pay alarak 11. sıraya yükselebilir. 2021 sonrasında sağlanan ivme ile Çin, Fransa, Almanya gibi ülkeleri geride bırakmayı başardı.

Norveç Deniz Ürünleri Konseyi'nin etkin tanıtım stratejileri, Türk somonu için de örnek teşkil ediyor. Kızıltan, Norveçli ünlü futbolcu Erling Haaland'ın marka büyükelçi olarak görev almasının tanıtım çalışmalarına katkı sağladığını ifade etti. Türk somonu için benzer bir tanıtım programı uygulandığında, dünyanın en büyük somon ihracatçılarından biri olma potansiyeline sahip olduğunun altını çizdi.

Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonunun ulaştığı seviyeyi sadece bir başarı olarak değil, daha büyük bir ihracat potansiyelinin başlangıcı olarak değerlendirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise, pazar çeşitliliğinin artırılmasının önemine vurgu yaptı. Türk somonunun uluslararası pazarlarda kendine özgü bir yer edindiğini belirtti ve standartlaşmanın sürdürülebilir gelişim için kritik olduğunu ifade etti.

Türk Somonu Çalıştayı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelerek Türk somonunun ihracat hedeflerine ulaşması için iş birliği yaptığı önemli bir platform oldu.

Türk somonu ihracatı, 2019 yılında 29 milyon dolardan başlayarak, 2020'de 56,8 milyon dolara, 2021'de 131 milyon dolara, 2022'de 363,1 milyon dolara ve 2023'te 396 milyon dolara kadar yükseldi. 2024 yılı için 458,5 milyon dolarlık bir hedef belirlenirken, 2025 yılında 520 milyon dolarla tarihi bir zirve bekleniyor.