Zeytinyağı ihracatında sert düşüş! Sektör alarm veriyor

İZMİR (İGFA) - Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Başkanı Emre Uygun, Türk zeytincilik sektörüne ilişkin ihracat verilerini ve sektörün karşı karşıya olduğu sorunları değerlendirdi. Uygun, 2023/24 sezonunda 763 milyon dolar olan toplam ihracatın, 2024/25 sezonunda yüzde 27 düşüşle 559 milyon dolara gerilediğini açıkladı.

Verilerin iki farklı tablo ortaya koyduğunu belirten EZZİB Başkanı Emre Uygun, sofralık zeytinde artış yaşanırken zeytinyağında ciddi kayıp görüldüğünü ifade ederek, "Bu dönemde sofralık zeytin ihracatı 255 milyon dolara ulaşarak hedefleri aşarken, siyah zeytin ihracatı yüzde 19 artışla 194 milyon dolara, yeşil zeytin ihracatı ise yüzde 29 artışla 61 milyon dolara çıktı. Türk zeytini 117 ülkeye ihraç edilerek küresel pazardaki güçlü konumunu korudu. Buna karşın zeytinyağı ihracatı döviz bazında yüzde 50 düşüşle 252 milyon dolara geriledi. Miktar bazında ise ihracat 70 bin ton seviyesinden 50 bin tona düştü. Böylece zeytinyağı, 4 sezon aradan sonra sofralık zeytinin gerisinde kaldı" dedi.

Uygun, düşüşün yalnızca küresel fiyatlarla açıklanamayacağını vurgulayarak, 2021’den bu yana uygulanan kısıtlama, fon ve yasaklar rekabet gücümüzü zayıflattı ve pazar kaybına yol açtığını söyledi.

2025-2026 sezonunda da düşüşün sürdüğünü belirten Uygun, 31 Mart 2026 itibarıyla toplam ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38 azalarak 312 milyon dolardan 192 milyon dolara gerilediğini açıkladı. Aynı dönemde zeytinyağı ihracatı yüzde 73 düşüşle 7 bin ton seviyesine inerken, 44 milyon dolar gelir sağladı. Sofralık zeytin ihracatı ise 135 milyon dolarda kaldı.

Sektörde çözüm arayışlarının sürdüğünü belirten Uygun, ABD, Kanada, Japonya ve Avustralya gibi hedef pazarlara yönelik ticaret heyetleri düzenlediklerini ve uluslararası fuarlarda aktif tanıtım yaptıklarını söyledi. EZZİB’in yeni projesi OLIVEtoLIVE UR-GE ile 60 firmanın başvurduğunu açıklayan Uygun, projenin katma değerli ihracatı artırmayı ve firmaların küresel rekabet gücünü geliştirmeyi hedeflediğini ifade etti.

Öte yandan sektörde ihracat yasakları ve kotaların belirsizlik oluşturduğunu söyleyen Uygun, Dahilde İşleme Rejimi’nin sürekli açık olması gerektiği vurgulayarak, pestisit riskine de dikkat çekti. Uygun, özellikle ABD ve Uzak Doğu pazarına ihracatta ciddi sorunlar yaşanabileceğini belirterek, yapılan analizlerde numunelerin yarısından fazlasında pestisit tespit edildiğini ifade eden Uygun, üretim aşamasından itibaren önlem alınması gerektiğini kaydetti.