Demir eksikliği bebeklikten itibaren her yaş çocukta görülebildiğimiz çok yagın bir sorundur. Yeterli anne sütü almama, özellikle büyümenin hızlı olduğu 2 yaş ve ergenlik döneminde demirden eksik gıdalarla beslenme, çocuklarımızın kullandığı ilaçlar ya da sık geçirdikleri enfeksiyonlar demir eksikliğine yol açabilir.Demir eksikliği beyinde; algılamada ve odaklanmada güçlük çekmeye, bebeklerin kas gruplarını kullanarak yaptıkları motor hareketleri öğrenmede zorluk yaşamaya, hafıza, algılama ve problem çözme konularında yetersizliğe sebep olabilir. Bunların yanı sıra bebeğinizin duygusal ve sosyal zekası da demirden beslenir. Özellikle 2 yaş altındaki çocuklarda, uzun süre demir eksikliği görülmesinin IQ’yu düşürdüğünü bilmekteyiz.Demir eksikliği anemisi dünyada çocuklarda en sık görülen kansızlık nedenidir. Çocuklarda demir eksikliği anemisinin en sık nedeni anne sütü ve demir içeren gıdalardan yetersiz beslenmedir. Diğer daha az sıklıkta görsekte tespit edebildiğimiz nedenler olarak; yoğun burun kanamaları, bağırsak polipleri ve bazı bağırsak parazitleri, dışkı ve idrar ile kan kaybı (Peptik ülserler, idrar yolu enfeksiyonları ve inek sütü alerjisi gibi nedenlerle) gibi sebepler sayılabilir.
Hastalarımızın bizlere başvuru şikayetleri genellikle ciltte tespit ettikleri solukluk, yaygın olan huzursuzluk, hiçbir şey yemediğine dair şikayetler ve iştahsızlık, çok ağlama (katılma nöbetleri şeklinde olabilir), sürekli olarak halsiz olduğuna dair şikayetleri dile getirme olabilmektedir. Bebeklerde ve çocuklarda kan testi ile demir eksikliği varlığı araştırılarak tespit edilir.Öncelikle hamilelik döneminde annelerin demir yetersizliği giderilmeli. Alınacak bu ilk önlemle sinir sistemi gelişiminin atağa kalktığı hamileliğin son üç ayında bebeklere yeterli demir alımı sağlanmalı. Annenin hamileliğininin dördüncü ayından itibaren vücut demir yeterliliği takip edilmeli. Demir depoları yeterli olup demirden zengin beslenenlerin ilave demir alması şart değil. Demiri eksik olan hamileye günde 50-60 mg demir ağız yolundan haplar ile takviye edilmeli. Demir takviyesi doğumdan sonra iki ay daha devam etmeli.Bebeklerin annelerinden aldığı depo demiri doğumdan itibaren 4-6 ay için yeterli olmaktadır. Ancak bu süreden sonra yeterli demir alamayan bebeklerde demir eksikliği gelişebilmektedir. Bu nedenle anne sütü alan bebeklerde 5-6 aylıkken; anne sütü almayanlarda 4 aylıkken demir takviyesi başlanmalıdır. Aksi takdirde yeteri kadar demir alamayan bebeklerde bir yaşında demir eksikliği anemisi gelişebilir. Bu durumun önüne geçmek için demir takviyesi önerilmektedir.
Zamanında doğan bebeklere 4-6 aydan sonra, 1 mg/kg/gün dozunda; prematüre ve 2.500 gr altında doğan bebeklere 2 aydan sonra 2 mg/kg/gün dozunda elementer demir içeren damlalar başlanmalıdır.Çocukların gelişimleri dikkate alınarak demir eksikliğinin vakit kaybetmeden tedavi edilmesi gerekir. Kırmızı et açısından zengin olan diyete önem verilmesi ve bu ek gıdalarında uygun zamanda başlanması gerekmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında çocuklarımızın hekimleri ile tüm bu süreçleri planlamaları ve takipte kalmaları önem arz etmektedir.
Muhammed Nurullah Yakut Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr.Doktor Takvimi 
