Adalet Bakanlığı’nın 12. Yargı Paketi kapsamında yüksek tutarlı Tapu işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğu getirmeyi değerlendirdiğini açıklaması, gayrimenkul sektöründe geniş yankı uyandırdı. Ankara merkezli Gayrimenkul PR tarafından hazırlanan analizde düzenlemenin olası etkileri farklı yönleriyle ele alındı. Bakanlığın hedefinin, yüksek bedelli tapu işlemlerinde hukuki güvenliği artırmak ve savunma mekanizmasını güçlendirmek olduğu belirtiliyor. Ancak düzenlemeye ilişkin parasal eşik, kapsam ve sorumluluk gibi detayların henüz netleşmediği ifade ediliyor. Bu nedenle piyasada en çok merak edilen konu, düzenlemenin nasıl uygulanacağı. Mevcut sistemde tapu işlemlerinde zaten çeşitli güvenlik mekanizmalarının bulunduğuna dikkat çekilen analizde, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün elektronik kimlik doğrulama, Web Tapu sistemi, SMS ve e-posta bildirimleri ile güvenli ödeme uygulamalarının işlem güvenliğini desteklediği hatırlatıldı. Yeni düzenlemenin bu sistemlerin yerine geçmekten çok, mevcut yapıya hukuki bir kontrol katmanı eklemesi anlamına geleceği belirtiliyor. Uzmanlara göre avukat zorunluluğu özellikle yüksek bedelli ve karmaşık işlemlerde önemli avantajlar sağlayabilir. Taşınmazın hukuki durumu, ödeme planı, ipotek işlemleri, kira tahliyesi, şirket yetkileri ve miras kaynaklı ihtilaflar gibi konuların daha detaylı incelenmesi mümkün olacak. Bu durum, işlem sonrasında ortaya çıkabilecek dava sayısını da azaltabilir. Buna karşın düzenlemenin özellikle ikinci el konut satışlarında yeni maliyetler doğurabileceği ifade ediliyor. Avukat ücreti, vekaletname ve belge hazırlama süreçleri nedeniyle işlem maliyetlerinin artabileceği, bunun da bazı alıcılar için ek bir yük oluşturabileceği değerlendiriliyor. Analizde, düzenlemenin piyasa segmentlerine göre farklı etkiler oluşturabileceği de vurgulanıyor. Ticari gayrimenkul ve arsa satışlarında hukuki inceleme ihtiyacının daha yüksek olması nedeniyle uygulamanın daha olumlu karşılanabileceği belirtilirken, standart ikinci el konut satışlarında ise “fazladan bürokrasi” eleştirilerinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor. Öte yandan Zorunlu avukat uygulamasının, tapu işlemlerinde gerçek Satış bedelinin beyan edilmesi konusunda da kısmi bir disiplin sağlayabileceği değerlendiriliyor. Gerçek Bedel beyanının artması durumunda devletin tapu harcı gelirlerinde de yükseliş yaşanabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre düzenlemenin piyasaya etkisi, kapsamın nasıl belirleneceğine bağlı olacak. Yalnızca yüksek bedelli ve riskli işlemleri kapsayan dar bir modelin sektörde daha kolay kabul görebileceği, tüm satışları kapsayan geniş bir zorunluluğun ise eleştirileri artırabileceği ifade ediliyor. Tapuda avukat zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin işlem güvenliğini artırma potansiyeli bulunsa da piyasa üzerindeki gerçek etkisinin teklif metninin netleşmesiyle daha da belirgin hale gelecek.
