Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği'nde önemli değişiklikler

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 27 Ağustos 2025 tarihli, 32615 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile lisanslı depoculuk sistemine yönelik önemli yenilikler getirildi.

12 Nisan 2013 tarihli ve 28616 sayılı Yönetmelik’te yapılan değişiklikler, Denetim mekanizmalarını güçlendirmeyi, teknolojik altyapıyı iyileştirmeyi ve finansal yükümlülükleri netleştirmeyi amaçlıyor.

DENETİM SİSTEMİ VE LİSANSLI DEPO DENETÇİSİ TANIMLANDI

Yönetmeliğe eklenen maddelerle, Lisanslı Depo işletmeleri ve yetkili sınıflandırıcıların denetimi için “denetim kuruluşu” ve “lisanslı depo denetçisi” tanımları getirildi.

Denetim kuruluşları, Bakanlıkça yetkilendirilecek ve yönetim kurulunda Bakanlık, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nden temsilciler bulunacak. Denetçiler, mühendislik mezunu veya ilgili alanda en az 3 yıl deneyimli, Bakanlık ve TMO’nun eğitim programlarında sertifika almış kişilerden oluşacak. Denetim kuruluşları, tesislerin fiziksel ve teknik denetimlerini yapacak, ürün hareketlerini izleyecek ve seviye ölçüm sistemlerini kontrol edecek.

BİLGİ SİSTEMİ VE SEVİYE ÖLÇÜM SİSTEMİ ZORUNLU OLDU

Yeni düzenlemeyle, lisanslı depoculuk işlemlerinin elektronik ortamda takip edilmesi için “Lisanslı Depo Bilgi Sistemi” kurulması zorunlu hale getirildi.

Sistem, Borsa tarafından oluşturulacak ve Bakanlık, TMO, Fon ve denetim kuruluşlarının erişimine açılacak. Ayrıca, hububat, baklagiller ve yağlı tohumların miktarını tespit eden “seviye ölçüm sistemi”nin kurulması ve çalışır halde olması şart koşuldu. Lisanslı depo işletmeleri, Bilgi Sistemi’ni iki ay, seviye ölçüm sistemini ise altı ay içinde kuracak.

TEMİNAT VE İPOTEK KURALLARI GÜNCELLENDİ

Lisanslı depo işletmelerinin teminat tutarları, Bakanlıkça belirlenen tarifeye göre her 6 ayda bir güncellenecek.

Kiracı olan veya taşınmazında ipotek bulunan işletmeler, teminat tutarını yarı oranda artıracak. İpotekli taşınmazlar için mevcut borçlar kapanana kadar ipotek devam edecek, ancak yeni ipotekler yalnızca lisanslı depo yatırım veya işletme kredileri için konulabilecek.

Kuruluş izni alan şirketler, bir yıl içinde tapu veya kira sözleşmesini Bakanlığa sunacak ve iki yıl içinde faaliyet izni başvurusu yapacak. Risk merkezi raporu, faaliyet izni başvurularında zorunlu evraklar arasına eklendi. Bakanlık, yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri giderme yetkisine sahip oldu.

Denetim kuruluşları, her yıl mart sonuna kadar faaliyet raporu sunacak. Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilirse, uyarı, yetki askıya alma veya iptal gibi yaptırımlar uygulanacak. Lisanslı depo denetçileri, dürüstlük, tarafsızlık ve mesleki yeterlilik ilkelerine uymakla yükümlü olacak.

Yönetmeliğin yayımı öncesinde Kuruluş izni alan şirketler, tapu veya kira sözleşmesi ibraz yükümlülüğünden muaf tutuldu. İpotekli taşınmazları olan işletmeler, 6 ay içinde artırılmış teminat sunacak. Denetçi adayları, eğitim programlarına bir yıl içinde katılarak sertifika alabilecek.