Üniversitelerde yeni dönem! Akademik sahtekârlığa hapis, öğrencilere dönüş yolu

Yükseköğretim Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapan 7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle Yükseköğretim alanında Akademik personelden öğrencilere, vakıf üniversitelerinden yurt dışındaki üniversite faaliyetlerine kadar birçok başlıkta önemli değişiklik yapıldı.

AKADEMİK SAHTEKÂRLIĞA AĞIR YAPTIRIM

Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmaların başkalarına yaptırılmasını hedefliyor.

Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında başkalarına ücretli veya ücretsiz şekilde çalışma yaptırarak diploma ya da akademik unvan alanların üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması, kazandıkları diploma ve akademik unvanların geri alınması öngörülüyor.

Bu çalışmaları başkaları adına hazırlayan, üreten veya aracılık edenlere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin meslek edinilmesi halinde Ceza 10 bin ila 20 bin gün arasında uygulanabilecek.

SAHTE ÜNİVERSİTE VE DİPLOMA DÜZENİNE CEZA

Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yükseköğretim programı açan veya işletenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası getirildi. Türkiye’de mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu açan veya işletenler de aynı cezayla karşı karşıya olacak. Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyen ya da düzenletenler hakkında da Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanacak.

ÜNİVERSİTEYE DÖNÜŞ İÇİN YENİ HAK

Düzenlemeyle bazı öğrenciler için yeniden yükseköğretime dönüş yolu da açıldı. Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi kanunda sayılan ağır suçlardan mahkûm olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı silinenler ve bazı örgüt bağlantıları nedeniyle ilişiği kesilenler kapsam dışında bırakıldı.

Bunların dışındaki, çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen veya üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan öğrenciler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenime başlayabilecek. Düzenlemeden yararlananlara belirli şartlarla yatay geçiş ve açıköğretim programlarına geçiş imkânı da tanındı.

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE YAPTIRIM SİSTEMİ GELİYOR

Kanunla vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik denetim ve yaptırım mekanizması da yeniden düzenlendi. Mevzuata aykırılığın niteliğine göre uyarma, program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanlarının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması, Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek.

Mali usulsüzlük, denetimi engelleme, yanıltıcı beyanda bulunma, gerekli akademik kadroyu sağlamama ve eğitim faaliyetlerinin mevzuata aykırı yürütülmesi gibi durumlar yaptırım kapsamına alındı.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması halinde üniversitenin yönetimi garantöre veya YÖK tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek. Ağır ve devam eden ihlallerde ise faaliyet izninin tamamen kaldırılması gündeme gelecek.

YAN DAL UZMANLARINA EK ÖDEME ARTIŞI

Sağlık alanında görev yapan ve yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile araştırma görevlileri için ek ödeme oranlarında da artış yapıldı.

Düzenlemeyle bazı yan dal uzmanı öğretim üyelerinin ek ödeme oranı yüzde 1150’ye, belirli uzman tabiplerin oranı ise yüzde 950’ye kadar çıkarıldı.

Devlet yükseköğretim kurumlarının Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilmesinin önü açıldı.

Üniversitelerin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin yönetimi ve personel istihdamına ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenlendi.

KAHRAMANMARAŞ’TA ÜNİVERSİTE YAPILANMASI DEĞİŞTİ

Kanunla Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversitenin bazı fakülte ve meslek yüksekokullarının bağlantıları değiştirilirken, bazı birimler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlandı. İlgili öğrencilerin eğitimleri ve personelin kadro durumları için de geçiş hükümleri getirildi. Düzenlemeyle ayrıca üniversitelerin buluş ve sınai mülkiyet haklarının ticarileştirilmesine, ortak araştırma merkezlerine ve Ar-Ge gelirlerinin dağıtımına ilişkin yeni hükümler getirildi.

Söz konusu 7592 Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz.