Binalarda enerji verimliliği devrimi... Yeni yönetmelikle gelen değişiklikler

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 5 Aralık 2008 tarihli Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yaptı. Yeni düzenlemeler, enerji verimliliği standartlarını yükseltmeyi, enerji kimlik belgesi süreçlerini netleştirmeyi ve yenilenebilir enerji kullanımını teşvik etmeyi amaçlıyor.

ENERJİ KİMLİK BELGESİ UZMANLARINA YENİ SORUMLULUKLAR

Yönetmelikte, enerji kimlik belgesi (EKB) uzmanlarının tanımı eklenerek, bu uzmanların ve yetkili kuruluşların sorumlulukları artırıldı. EKB’nin, Yapı ruhsatı, onaylı projeler ve ısı yalıtım raporlarına uygun hazırlanması zorunlu hale geldi. Mevcut binalarda farklı uygulamalar varsa, bunların yerinde tespit edilerek raporlanması gerekecek. Aykırılık durumunda, ilgili idarelere bildirim yapılacak ve aykırılık giderilene kadar EKB düzenlenmeyecek. Ayrıca, EKB uzmanları ve yetkili kuruluşlar, belgeleri 10 yıl boyunca saklamakla yükümlü olacak. Yetkilerin kötüye kullanılması veya gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi durumunda, BEP-TR yazılımına erişim engellenecek.

BİNA TASARIMINDA YENİ STANDARTLAR

Yeni binaların tasarımında ve mevcut binaların esaslı tadilatlarında enerji verimliliği esasları dikkate alınacak. Mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin Yönetmelik’e uygunluğunu gösteren “Ön Hesap Sonuç Formu”nun BEP-TR yazılımıyla hazırlanarak ruhsat başvurularında sunulması zorunlu kılındı. Ancak, avan proje ile ruhsat düzenlenen durumlarda bu form aranmayacak. Isı yalıtım projeleri ve hesaplamalar, TS 825 Standardı’na uygun yapılacak; camlama oranı yüksek binalarda ise yaz aylarında güneş enerjisi kazançlarını azaltacak tasarım önlemleri alınacak.

Yapı inşaat alanı 2.000 m²’nin üzerindeki oteller, hastaneler, yurtlar, cezaevleri ve spor merkezlerinde yenilenebilir enerji kaynaklarıyla desteklenen merkezi sıhhi sıcak su sistemleri planlanacak. Sıhhi sıcak su sistemlerinde tesisat yalıtımı zorunlu olacak ve yalıtımı eksik binalara kullanım izni verilmeyecek. Bu sistemlerin yıllık kontrolleri Bina sahipleri veya enerji yöneticileri tarafından yapılacak.

İSTANBUL VE DİĞER İLLERDE UYGULAMA

Yönetmelik, İstanbul gibi büyük şehirlerdeki yapılaşmada enerji verimliliğini artırmayı hedefliyor. İstanbul’un yüzde 32,8 ile en fazla göç alan il olduğu göz önüne alındığında, yeni düzenlemeler, kentin yapı stokunun enerji performansını iyileştirmede önemli bir adım olacak. Ayrıca, yapı ruhsatı veren idareler ve yapı denetim kuruluşları, projelerin uyumluluğundan sorumlu olacak.

Yönetmeliğin bazı maddeleri 30 Haziran 2025’te, diğer hükümleri ise yayım tarihinde yürürlüğe girecek. 1 Ocak 2025’ten önce ihale kararı alınmış kamu projeleri ve 30 Haziran 2025’ten önce ruhsat başvurusu yapılan yapılar için eski hükümler geçerli olacak.

Bakanlık, enerji verimliliği eğitim ve yetkilendirme süreçlerini yönetme yetkisini saklı tutarken, denetimlerin periyodik ve şikâyet üzerine yapılacağı belirtildi.